Văn hóa là gì? Những khái niệm cần phải biết về văn hóa

Văn hóa là gì sẽ được vấn đáp rất đầy đủ giúp bạn hiểu rõ hơn về từ này cùng ý nghĩa, nội dung của nó. Chúng ta cùng tìm hiểu thêm từng ý nhỏ trong bài viết này nhé .

1. Tìm hiểu các khái niệm về văn hóa.

Văn hóa là mẫu sản phẩm thuộc về con người, do con người tạo ra. Chúng ta cùng đi tìm hiểu và khám phá kĩ hơn về khái niệm văn hóa truyền thống là gì qua những mục dưới đây. Nói chung, bàn về văn hóa truyền thống là gì sẽ có khoanh vùng phạm vi rất rộng. Vì vậy, trong bài viết này, tất cả chúng ta sẽ chỉ lý giải nội dung này một cách dễ hiểu nhất về khái niệm và những nội dung tương quan.

Tìm hiểu về khái niệm văn hóa đơn giản nhất. 

1.1. Văn hóa là gì?

Có nhiều định nghĩa về văn hóa nhưng phổ biến và được nhiều người công nhận là khái niệm sau đây: Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau bao gồm tất cả những giá trị tinh thần và vật chất mà con người tạo ra trong quá trình lao động, sinh sống thực tiễn suốt chiều dài lịch sử. Qua văn hóa, người ta có thể đánh giá trình độ phát triển của xã hội qua các thời kì lịch sử cụ thể.

Nói chung, hiểu một cách đơn thuần như theo Hồ Chí Minh định nghĩa về văn hóa truyền thống như sau đại ý như sau vì con người cần phải sống sót cũng như mục tiêu của đời sống nên ý tưởng và phát minh sáng tạo ra chữ viết, ngôn từ, pháp lý, đạo đức, tôn giáo, khoa học cũng như văn học thẩm mỹ và nghệ thuật, phát minh sáng tạo ra những công cụ hoạt động và sinh hoạt hàng ngày về ăn ở, mặc cùng những phương pháp sử dụng. Tất cả những điều mà con người ý tưởng và phát minh sáng tạo ra chính là văn hóa truyền thống.

Như vậy, văn hóa do con người sáng tạo ra để phục vụ lợi ích của mình. Văn hóa là của con người và được cộng đồng giữ gìn qua các thế hệ, được dùng để phục vụ đời sống con người có tính lưu truyền và kế thừa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

1.2. Các khái niệm khác

Trong văn hóa truyền thống sẽ gồm có văn hóa truyền thống vật chất và văn hóa truyền thống ý thức. Dù cũng đều là do con người phát minh sáng tạo ra nhưng đây là những loại văn hóa truyền thống khác nhau. Trong đó :

Những khái niệm nhỏ hơn về văn hóa.

a. Văn hóa vật chất

Văn hóa vật chất dùng để chỉ năng lượng phát minh sáng tạo của con người biểu lộ qua những vật thể, vật dụng, dụng cụ do con người làm ra. Từ những vật thể này, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể nhìn nhận, nhận xét năng lực của con người đã làm ra.

b. Văn hóa tinh thần

Văn hóa niềm tin gồm có những tư tưởng, giá trí ý thức, những lý luận mà con người phát minh sáng tạo ra trong quy trình sinh sống. Văn hóa niềm tin được tạo ra nhằm mục đích ship hàng cho những hoạt động giải trí niềm tin với những nguyên tắc, tiêu chuẩn có ảnh hưởng tác động chi phối những hoạt động giải trí của con người, những hoạt động giải trí ý thức như ứng xử, kĩ năng, tri thức, giá trị khoa học nghệ thuật và thẩm mỹ. Văn hóa niềm tin cũng là thị hiếu, nhu yếu về niềm tin và cách thỏa mãn nhu cầu nhu yếu đó.

c. Tiểu văn hóa

Tiểu văn hóa truyền thống dùng để chỉ văn hóa truyền thống của một động đồng nhỏ hơn chiếm hữu những sắc thái riêng của mình, khác nhưng không trái chiều với nền văn hóa truyền thống chung của xã hội. Nó là một bộ phận của nền văn hóa truyền thống chung có những nét độc lạ của mình. Như tiểu văn hóa truyền thống của dân tộc bản địa H’Mông, tiểu văn hóa truyền thống của khu vực nông thôn, tiểu văn hóa truyền thống người trẻ tuổi, tiểu văn hóa truyền thống của những người cao tuổi … Nhóm người này có những ứng xử riêng mang đặc trưng của hội đồng còn được gọi là văn hóa truyền thống phụ. Mặc dù không trái chiều với nền văn hóa truyền thống chung nhưng những tiểu văn hóa truyền thống trong xã hội thường có những sự trái chiều, thường xảy ra sự không tương đồng.

d. Văn hóa nhóm

Văn hóa nhóm là tập hợp những ý niệm, giá trị và tập tục trong một nhóm người. Văn hóa nhóm sẽ hình thành với sự sinh ra của nhóm nhằm mục đích duy trì, thiết lập sự hoạt động giải trí của nhóm. Các nhóm nhỏ đều có văn hóa truyền thống riêng của mình nhưng vẫn nằm trong văn hóa truyền thống chung của xã hội. Văn hóa nhóm của những tập đoàn lớn, những tổ chức triển khai xã hội, nhỏ hơn tiểu văn hóa truyền thống.

e. Phản văn hóa

Khác với tiểu văn hóa truyền thống hay văn hóa truyền thống nhóm sống sót không trái chiều với nền văn hóa truyền thống chung, phản văn hóa truyền thống công khai minh bạch bác bỏ những giá trị và chuẩn mực trong xã hội. Như vậy, phản văn hóa truyền thống của một nhóm người trong xã hội gồm những giá trị, chuẩn mực đi ngược lại với những chuẩn mực, giá trị chung của xã hội. Điều này Open thường thấy trong xã hội.

d. Văn minh

Khái niệm văn minh có tương quan mật thiết với khái niệm văn hóa truyền thống nhưng không hề giống hệt 2 khái niệm này với nhau mà 1 số ít người vẫn thường dùng. Bởi văn hóa truyền thống rộng hơn, giàu tính nhân bản, hướng tới những giá trị vĩnh cửu còn văn minh chỉ hướng tới sự sắp xếp đời sống sao cho tiện nghi, sao cho phải chăng. Nghĩ tới văn minh, tất cả chúng ta thường nghĩ tới đời sống vật chất, tiện lợi.

Khái niệm về văn minh và phân biệt văn minh với văn hóa.

Một bên, văn hóa truyền thống gồm có cả giá trị vật chất và ý thức, còn văn mình nghiêng về giá trị vật chất – kĩ thuật. Về ý nghĩa này, văn minh gần tương đương với từ văn vật trong nghành nghề dịch vụ văn hóa truyền thống mà tất cả chúng ta thường đề cập tới. Văn vật, văn hiến là những bộ phận của văn hóa truyền thống. Văn vật là những di tích lịch sử, hiện vật, khu công trình và những nhân tài. Đó là những giá trị vật chất. Còn văn hiến là truyền thống cuội nguồn truyền kiếp còn lưu giữ được qua lịch sử vẻ vang tăng trưởng của dân tộc bản địa, thiên về những giá trị ý thức. Văn vật và văn minh tuy có những điểm giống nhau đều là giá trị vật chất nhưng vẫn có điểm khác nhau về tính lịch sử vẻ vang. Nếu văn vật có bề dày quá khứ thì văn minh chỉ trình độ tăng trưởng, một lát cắt đồng đại. Nếu văn hóa truyền thống mang tính dân tộc bản địa với chiều dài lịch sử vẻ vang còn văn minh có tính quốc tế với khoanh vùng phạm vi to lớn hơn. Tóm lại, văn hóa truyền thống sinh ra và tăng trưởng theo hình thái kinh tế tài chính – chính trị tương ứng trong mỗi thời kì lịch sử dân tộc mà ở đó, ý thức hệ của giai cấp thống trị có ảnh hưởng tác động lớn đến những yếu tố pháp lý, chủ trương quản trị văn hóa truyền thống trong xã hội. Đặc điểm của văn hóa truyền thống là có tính thừa kế. Trong những xã hội có giai cấp, văn hóa truyền thống luôn mang tính giai cấp và gắn với thực chất của giai cấp cầm quyền. Khi kinh tế tài chính xã hội lành mạnh sẽ có nền văn hóa truyền thống công minh, lành mạnh. trái lại, kinh tế tài chính bất bình đằng sẽ khó có được nền văn hóa truyền thống lành mạnh. Nói một cách đơn thuần nhất, văn hóa truyền thống là sự kết tinh những gì mà con người đã làm, đã tâm lý và hành vi sau một quy trình lịch sử vẻ vang. Những nét văn hóa truyền thống đặc trưng hay còn gọi là truyền thống sẽ giúp tất cả chúng ta phân biệt văn hóa truyền thống của thời kì này so với những thời kì khác, văn hóa truyền thống của dân tộc bản địa này so với những dân tộc bản địa, vương quốc khác. Như vậy, hội đồng nào trong quy trình sinh sống đều có truyền thống văn hóa truyền thống riêng của mình. Không có dân tộc bản địa nào, vương quốc nào trên quốc tế lại không có văn hóa truyền thống của mình. Cộng động sinh sống bên cạnh đời sống vật chất sẽ luôn có đời sống niềm tin kèm theo do đó đều tạo ra văn hóa truyền thống của riêng mình.

2. Những khái niệm khác liên quan tới văn hóa

Bên cạnh những khái niệm về văn hóa truyền thống ở trên, có những khái niệm tương quan tới văn hóa truyền thống khác. Chúng ta cùng khám phá thêm để hiểu hơn nhé.

2.1. Di sản văn hóa vật thể

Đây là những sản phẩm vật chất truyền kiếp, mang trong mình những giá trị về văn hóa truyền thống, khoa học và lịch sử dân tộc nhưng danh lam thắng cảnh, cổ vật, di vật, di tích lịch sử lịch sử vẻ vang – văn hóa truyền thống và bảo vật vương quốc.

2.2. Di sản văn hóa phi vật thể

Đó là những loại sản phẩm niềm tin truyền kiếp mang giá trị về văn hóa truyền thống, lịch sử vẻ vang và khoa học được người sau lưu truyền qua nhiều hình thức như văn bản chữ viết, trình diễn, truyền miệng, truyền nghề, qua những tác phẩm văn học nghệ thuật và thẩm mỹ, qua nếp sống, liên hoan, y dược truyền thống, tuyệt kỹ nghề thủ công truyền thống, phục trang truyền thống cuội nguồn dân tộc bản địa, văn hóa truyền thống ẩm thức, tri thức dân gian, diễn xướng dân gian.

Di sản văn hóa phi vật thể thuộc về lĩnh vực tinh thần.

2.3. Danh lam thắng cảnh

Danh lam thắng cảnh gồm có những cảnh sắc vạn vật thiên nhiên, khu vực có cảnh sắc vạn vật thiên nhiên và khu công trình kiến trúc lâu đời có giá trị về thẩm mĩ, khoa học và lịch sử dân tộc.

2.4. Di tích lịch sử – văn hóa

Các di tích lịch sử này do con người kiến thiết xây dựng nên như những khu công trình thiết kế xây dựng, những di vật, bảo vật vương quốc, cổ vật hay khu vực nào đó mà có giá trị về văn hóa truyền thống, lịch sử dân tộc và khoa học.

2.5. Cổ vật

Cổ vật là những hiện vật có niên đại truyền kiếp mang trong mình giá trị về văn hóa truyền thống, khoa học và lịch sử dân tộc được lưu truyền lại qua những thế hệ sau. Một hiện vật được coi là cổ vật khi có từ 100 năm tuổi trở lên.

2.6. Di vật

Di vật cũng là những hiện vật có giá trị về văn hóa, khoa học và lịch sử được người đời sau lưu truyền lại.

2.7. Bảo vật quốc gia

Đây cũng là hiện vật do người sau lưu giữ và truyền lại qua những đời sau đó. Nhưng bảo vật vương quốc là hiện vật có giá trị đặc biệt quan trọng quý và hiếm, biểu lộ được những nét văn hóa truyền thống, khoa học và lịch sử vẻ vang tiêu biểu vượt trội của quốc gia. Như vậy, cũng tương quan tới văn hóa truyền thống còn nhiều khái niệm khác mà bạn cần quan tâm để hiểu khá đầy đủ hơn về văn hóa truyền thống vật thể và phi vật thể, giúp có cái nhìn toàn vẹn hơn về văn hóa truyền thống.

3. Các đặc trưng và chức năng của văn hóa

Tìm hiểu về văn hóa truyền thống là gì, bạn không hề bỏ lỡ đặc trưng của văn hóa truyền thống và tính năng của văn hóa truyền thống. Cùng chúng tôi khám phá chi tiết cụ thể dưới đây nhé.

3.1. Đặc trưng của văn hóa

Các đặc trưng của văn hóa truyền thống gồm có những điều sau đây :

Đặc trưng của văn hóa

a. Văn hóa luôn có tính hệ thống

Tính mạng lưới hệ thống của văn hóa truyền thống giúp tất cả chúng ta tập hợp, phát hiện những mối liên hệ giữa những sự kiện văn hóa truyền thống, những hiện tượng kỳ lạ, quy luật hình thành, tăng trưởng cùng đặc trưng của nó. Với tính mạng lưới hệ thống, văn hóa truyền thống góp mặt vào mọi hoạt động giải trí của xã hội, giúp tổ chức triển khai xã hội tốt hơn.

b. Văn hóa có tính giá trị của mình

Giá trị của văn hóa truyền thống dựa theo mục tiêu hoàn toàn có thể phân thành giá trị vật chất để Giao hàng nhu yếu vật chất của con người và giá trị niềm tin ship hàng cho nhu yếu ý thức của con người. Dựa theo ý nghĩa, văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể chia thành giá trị đạo đức, giá trị thẩm mĩ và giá trị sử dụng. Dựa theo thời hạn, văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể chia thành giá trị nhất thời, giá trị vĩnh cửu. Trong đó, giá trị theo thời hạn giúp con người hoàn toàn có thể nhìn nhận khách quan, biện chứng hơn về giá trị của văn hóa truyền thống, tránh được sự phủ nhận sạch trơn hay tán dương hết lời một cách cực đoan. Do đó, ở một hiện tượng kỳ lạ, sự vật hoàn toàn có thể sống sót nhiều giá trị khác nhau nhiều hay ít tùy vào việc tất cả chúng ta xem xét ở những góc nhìn nào, dựa trên bình diện gì. Vì vậy, một hiện tượng kỳ lạ được nhìn nhận có thuộc phạm trù văn hóa truyền thống không sẽ xem xét những giá trị và phi giá trị trong mối đối sánh tương quan của nó. Một hiện tượng kỳ lạ có giá trị hay không còn nhờ vào vào từng thời kì lịch sử dân tộc với những chuẩn mực văn hóa truyền thống được lấy làm hệ quy chiếu. Qua việc xem xét những giá trị, văn hóa truyền thống sẽ có tính năng kiểm soát và điều chỉnh xã hội, giúp xã hội không ngừng hoàn thành xong, duy trì trạng thái cân đối, xu thế những chuẩn mực, thích ứng với những đổi khác của đời sống xã hội cũng như làm động lực cho xã hội tăng trưởng hơn.

c. Văn hóa có tính nhân sinh

Vì do con người tạo ra và Giao hàng quyền lợi của con người nên văn hóa truyền thống có tính nhân sinh. Con người biết điêu khắc đã, chạm khảm gỗ là những hoạt động giải trí mang tính vật chất và thực thi những hoạt động giải trí mang tính niềm tin như đạt tên cho những danh lam thắng cảnh, thiết kế xây dựng truyền thuyết thần thoại về đời sống xung quanh. Văn hóa giúp hội đồng người liên kết với nhau hơn.

d. Văn hóa có tính lịch sử

Thời gian giúp phân biệt văn hóa truyền thống là mẫu sản phẩm của một quy trình mà con người tạo ra. Tính lịch sử dân tộc của văn hóa truyền thống cho thấy văn hóa truyền thống được tích góp qua nhiều thế hệ, có những quá trình tăng trưởng khác nhau. Lịch sử của văn hóa truyền thống tạo nên chiều sâu, bề dày cũng như giúp văn hóa truyền thống phải kiểm soát và điều chỉnh, phân loại lại những giá trị một cách tiếp tục. Truyền thống văn hóa truyền thống sẽ là cốt lỗi trong lịch sử dân tộc tăng trưởng của nghành nghề dịch vụ này. Truyền thống văn hóa truyền thống gồm những giá trị khá không thay đổi được tích góp và tăng trưởng theo thời hạn của một hội đồng người, sau đó được đúc rút thành khuôn mẫu xã hội, lưu truyền dưới dạng ngôn từ, nghi lễ, tập quán, phong tục và dư luận, lao lý …

3.2. Chức năng của văn hóa

Với những đặc trưng của mình, văn hóa truyền thống có tính năng riêng của mình. Đây chính là vai trò, nguyên do sống sót của một sự vật, hiện tượng kỳ lạ nào đó. Vậy văn hóa truyền thống sinh ra có vai trò gì, để làm gì, tất cả chúng ta cùng khám phá nhé.

Chức năng của văn hóa

a. Chức năng nhận thức của văn hóa

Khả năng nhận thức, tư duy và học tập của con người một cách có ý thức, có chủ đích là một sự tiến hóa hơn hẳn so với những loài động vật hoang dã khác trên Trái Đất. Loài vật chỉ sống đơn thuần theo bản năng sống sót từ khi mới sinh ra. Con người có nhận thức cao nên luôn vươn tới đời sống cao hơn. Văn hóa với sự thừa kế giúp con người triển khai được điều này, hình thành nên một xã hội người hơn, nhân bản hơn.

b. Chức năng thẩm mĩ của văn hóa

Đây là công dụng quan trọng của văn hóa truyền thống để con người, hội đồng người không ngừng triển khai xong hơn. Văn hóa là cái đẹp, làm cho con người đẹp hơn lên. Các ngành thẩm mỹ và nghệ thuật được tạo ra nhằm mục đích tôn vinh cái đẹp là vì thế. Nghệ thuật luôn hướng tới cái đẹp, hướng tới tình cảm và khát vọng mà con người luôn hướng tới để tác động ảnh hưởng vào lý trí, tình cảm của con người giúp họ có những hành vi đúng đắn. Nghệ thuật có những hình tượng, hình tượng nhằm mục đích bộc lộ nhu yếu của con người với năng lực ảnh hưởng tác động tới xã hội rất lớn.

c. Chức năng giáo dục của văn hóa

Chức năng này sẽ giúp con người nâng cao nhận thức, hoàn toàn có thể phát huy tiềm năng của con người. Con người lĩnh hội không riêng gì kỹ năng và kiến thức học vấn mà còn cả nhân cách, tư tưởng đạo đức và lối sống trong những mối quan hệ xã hội.

d. Chức năng điều tiết của văn hóa

Văn hóa với lịch sử dân tộc và giá trị của mình hoàn toàn có thể giúp điều tiết xã hội luôn đi theo xu thế nhất định, làm xã hội luôn quản lý và vận hành không thay đổi vì những mục tiêu chung của hội đồng. Cụ thể ở đây là pháp lý và văn hóa truyền thống pháp lý giúp con người luôn chấp hành để giữ trật tự xã hội, giúp mọi người sinh sống tương sinh với nhau.

e. Chức năng động lực của văn hóa

Cuối cùng, văn hóa truyền thống có công dụng làm động lực, xu thế cho xã hội tăng trưởng, hướng tới một xã hội tốt đẹp hơn, nhân văn hơn. Đó là tiềm năng phấn đấu của xã hội loài người, giúp chất lượng sống của con người tốt hơn cả về vật chất và ý thức.

Các chức năng của văn hóa không tách biệt, độc lập mà luôn có mối quan hệ mật thiết, mang tính xã hội cao. Chúng ta phân loại các chức năng này để hình dung dễ hơn mặc dù trên thực tế rất khó tách bạch ra thành từng chức năng riêng lẻ.

Nói chung, văn hóa truyền thống sinh ra cùng hội đồng xã hội loài người, là mẫu sản phẩm của con người. Văn hóa sinh ra, hình thành và tăng trưởng theo chiều dài của lịch sử dân tộc xã hội, góp phần tích cực vào sự tăng trưởng, không thay đổi của xã hội. Qua bài viết ở trên, tất cả chúng ta đã biết khá cơ bản về văn hóa truyền thống là gì và những khái niệm, những yếu tố tương quan. Hy vọng bài viết góp thêm cho bạn những hiểu biết cơ bản, đơn thuần để tưởng tượng thế nào là văn hóa truyền thống.

>> Tham khảo thêm: 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *