Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân trong tố tụng dân sự

Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân trong tố tụng dân sự

Công ty Luật FBLAW gửi đến Quý bạn đọc bài viết với nội dung về Thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân trong tố tụng dân sự.

Thẩm quyền xét xử của Tòa án theo loại việc

Thẩm quyền xử lý tranh chấp theo loại việc là tổng hợp những loại vấn đề về dân sự mà Tòa án có thẩm quyền thụ lý và xử lý theo thủ tục tố tụng dân sự. Thẩm quyền về loại việc của Tòa án sẽ phân định với những vấn đề dân sự thuộc thẩm quyền xử lý của cơ quan khác .

Được quy định tại mục 1 Chương II từ các Điều 26 đến Điều 34 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì Tòa án có thẩm quyết giải quyết những tranh chấp dân sự trong lĩnh vực hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, sở hữu trí tuệ…Trong đó, có sửa đổi, bổ sung một số quy định như:

– Tòa án không được khước từ nhu yếu xử lý vấn đề dân sự vì không có nguyên do không có điều luật để vận dụng ( Điều 4 Bộ luật Tố tụng dân sự năm ngoái ). Khi chưa có điều luật đơn cử để vận dụng thì Tòa án vận dụng niềm tin của Hiến pháp, tập quán, tương tự như pháp lý, những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, án lệ, hoặc lẽ công minh ( Điều 43, 44, 45 Bộ luật Tố tụng dân sự năm ngoái ) .
– Bộ luật Tố tụng dân sự năm ngoái đã sửa đổi bổ trợ nhiều loại việc mới thuộc thẩm quyền của Tòa án được pháp luật trong những luật nội dung bảo vệ thống nhất, tương thích với Hiến pháp và những luật khác như : Bộ luật dân sự, Bộ luật Hàng hải, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật doanh nghiệp, Luật Thi hành án dân sự, Bộ luật lao động, Luật đấu thầu, Luật công đoàn … .
– Trong quá trinh xử lý vụ án dân sự nếu phát hiện văn bản quy phạm pháp luật tương quan đến việc xử lý vụ án có tín hiệu trái Hiến pháp, pháp lý thì Chánh án Tòa án có văn bản yêu cầu Chánh án Toà án nhân dân tối cao kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bổ trợ hoặc hủy bỏ văn bản trái pháp lý ( Điều 221 Bộ luật Tố tụng dân sự năm ngoái ) .
– Khi xử lý vấn đề dân sự, Tòa án có thẩm quyền hủy quyết định hành động riêng biệt trái pháp lý của cơ quan, tổ chức triển khai, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, quyền lợi hợp pháp của đương sự trong vấn đề dân sự. ( Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự năm ngoái )

Thẩm quyền xét xử của Tòa án theo cấp

Công ty Luật FBLAW - Công ty Luật uy tín tại Nghệ An

Việc xác định đúng thẩm quyền của Tòa án theo cấp chính là việc xác định xem đối với một vụ án dân sự cụ thể Tòa án nhân dân cấp huyện hay Tòa án nhân dân cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền giải quyết. Việc xác định thẩm quyền của Tòa án theo cấp được quy định tại Điều 35, 37 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 dựa trên tính chất phức tạp của từng loại vụ việc, dựa vào điều kiện cơ sở vật chất, trình độ chuyên môn nghiệp vụ thực tế của đội ngũ cán bộ Tòa án.
Theo đó, thẩm quyền của Tòa án cấp huyện hiện nay được quy định: (i) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và điều 28 của Bộ luật này, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 Bộ luật này; (ii) Tranh chấp về kinh doanh thương mại quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật này; (iii) Tranh chấp về lao động quy định tại Điều 32 Bộ luật này; (iiii) Những tranh chấp trên mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần ủy tác tư pháp cho cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án nước ngoài không thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp huyện. Tuy nhiên, theo khoản 4 Điều 35 “Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn, các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha mẹ và con,…”, trường hợp này xuất hiện yếu tố đương sự ở nước ngoài nhưng vẫn thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp huyện.
Theo Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thì Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo loại việc trừ tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện. Có thể nhận thấy thẩm quyền của Tòa án cấp huyện và cấp tỉnh được phân định rõ ràng, tránh tình trạng vượt cấp hay thụ lý nhầm.

Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ và theo sự lựa chọn của các bên đương sự

Về nguyên tắc việc phân định thẩm quyền của Tòa án theo chủ quyền lãnh thổ phải được triển khai dựa trên cơ sở bảo vệ việc xử lý vấn đề dân sự của Tòa án được nhanh gọn, đúng đắn, bảo vệ việc bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, quyền và quyền lợi hợp pháp của những đương sự nhưng vẫn bảo vệ Tòa án có thẩm quyền xử lý là Tòa án thuận tiện nhất cho việc tham gia tố tụng của đương sự, là Tòa án có điều kiện kèm theo thuận tiện nhất để xử lý vụ án. Về cơ bản những lao lý về thẩm quyền theo chủ quyền lãnh thổ tại Điều 39 và Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự năm năm ngoái đã thừa kế những lao lý trước đây. Tuy nhiên, cũng có những điểm độc lạ nhất định .

Ví dụ như quy định tại điểm c Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì theo hướng cụ thể hơn là “Đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết”. Quy định này của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 dường như đã đi theo hướng giới hạn hơn thẩm quyền của Tòa án nơi có bất động sản chỉ đối với trường hợp có đối tượng tranh chấp là bất động sản chứ không bao hàm cả trường hợp tranh chấp về quyền tài sản liên quan đến bất động sản. Quy định này là hợp lý Tòa án nơi có bất động sản là Tòa án có điều kiện thuận lợi hơn cả trong việc tiến hành các biện pháp xác minh, đảm bảo cho việc giải quyết vụ kiện sát với thực tế sự việc như xem xét, thẩm định tại chỗ (xác minh thực địa); tiến hành định giá tài sản; thu thập tài liệu từ cơ quan nhà đất… Hiện nay, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 chưa có một quy định có tính định nghĩa chính thức như thế nào là trường hợp “đối tượng tranh chấp là bất động sản” để khi vận dụng có thể bao quát và xác định chính xác Tòa án có thẩm quyền đối với các tranh chấp dân sự.
Ngoài ra, điểm b Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định: “Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn…”. Như vậy, quyền tự định đoạt của các đương sự đã được pháp luật đề cao, tôn trọng, theo đó nếu bị đơn đồng ý với nguyên đơn về việc giải quyết vụ án tại Tòa án nguyên đơn cư trú làm việc thì Tòa án đó không được từ chối thụ lý. Tuy nhiên, đối với tranh chấp mà đối tượng tranh chấp là bất động sản thì các bên không được thỏa thuận mà vẫn là Tòa án nơi có bất động sản giải quyết.
Bên cạnh các quy định về xác định thẩm quyền như trên thì để đảm bảo thuận tiện cho nguyên đơn trong việc tham gia tố tụng, tại điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định nguyên đơn, người yêu cầu có thể lựa chọn Tòa án mà không cần sự đồng ý của bị đơn, người yêu cầu. Quy định này hoàn toàn phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi, linh hoạt cho chủ thể khởi kiện thực hiện việc lựa chọn Tòa án có thẩm quyền giải quyết cho mình, trao cho họ sự chủ động trong việc lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp trong một số trường hợp nhất định như: Nguyên đơn không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn; tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng;…
Việc gửi đơn khởi kiện đến đúng Tòa án có thẩm quyền giải quyết là một yếu tố rất quan trọng để xem xét việc thụ lý vụ án. Nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác thì Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện, nếu gửi đơn khởi kiện đến sai Tòa án có thẩm quyền xét xử theo cấp hay theo lãnh thổ thì sẽ phải chuyển đơn khởi kiện sang đúng Tòa án có thẩm quyền. Do đó, để tránh mất thời gian, công sức người khởi kiện phải hết sức chú ý đến vấn đề này để đảm bảo đơn khởi kiện của mình có thể được thụ lý nhanh chóng.

Công ty Luật FBLAW – UY TÍN – TẬN TÂM – CHUYÊN NGHIỆP

Trên đây là tư vấn của Công ty Luật FBLAW về thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân trong tố tụng dân sự

Hy vọng rằng sự tư vấn của luật FBLAW sẽ giúp bạn có thêm những kiến thức và kỹ năng để xử lý được những vướng mắc hiện có của bản thân .
? ? ? ? Liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây để được tư vấn, tương hỗ nhé :

Tel: 038.595.3737 – Hotline: 0973.098.987
Email: tuvanfblaw@gmail.com
Địa chỉ: 45 Đàm Văn Lễ, phường Trường Thi, Thành Phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Trân trọng!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.