Chiếc lá cuối cùng – Khi nghệ thuật là vị con người

Nhà văn tựa như vị khách lãng tử, gieo hạt giống vào trong đất, để từ đó nở ra những bông hoa thật đẹp. Hành trình tạo ra một tác phẩm nghệ thuật là hành trình của máu và nước mắt, chắt lọc những tinh túy nhất của tâm hồn và đất trời để dệt lên cái được gọi là nghệ thuật. Sống sao cho xứng danh một người làm nghệ thuật, làm sao để cho ra đời một tác phẩm được coi là kiệt tác luôn là điều khiến những người làm nghệ thật day dứt. “Chiếc lá cuối cùng” đã giải đáp những câu hỏi đó. Một tác phẩm mà bất cứ ai đọc cũng phải trở trăn về đạo đức nghề nghiệp, về giá trị thật sự của kiệt tác nghệ thuật.

Chiếc lá cuối cùng - Khi nghệ thuật là vị con người

Chiếc lá cuối cùng – bức tranh phản ánh cuộc sống của những họa sĩ nghèo

Truyện ngắn kể về những người họa sỹ nghèo ở cùng một khu nhà trọ tồi tàn, trong đó có cụ Bơ Men một ông họa sỹ già luôn muốn tạo ra những tác phẩm để đời có giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ, nhưng cuộc sống ông lại bị trói buộc trong một mớ bòng bong của đời sống mưu sinh thường nhật. Ông liên tục phải làm người mẫu cho lớp họa sỹ trẻ kiếm vài đô la để mua bánh mì và trả tiền thuê nhà trọ .

Chiếc lá cuối cùng – bức tranh phản ánh cuộc sống của những họa sĩ nghèo

Cuộc sống mưu sinh khó khăn vất vả khiến cho ông ngày càng bị đẩy xa khỏi tham vọng nghệ thuật và thẩm mỹ chân chính của mình, tham vọng về một tác phẩm để đời một siêu phẩm vang danh tạo nên tên tuổi của ông ngay cả sau khi ông đã chết. Còn có cả Xiu và Giôn Xi, những họa sỹ trẻ còn tràn ngập sức sống nhưng lại bị bó hẹp trong ngôi nhà tồi tàn và bệnh tật. Những người họa sỹ nghèo – Xiu, Giôn-Xi, Bơ-men đã gặp gỡ nhau nhờ sợi dây của số phận, họ cùng trải qua một đời sống nhàm chán, u tối. Đau đớn thay khi những lo toan về vật chất vắt kiệt sức phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật. Xót xa thay khi khát vọng lớn lao lại phải nhường chỗ cho những tâm lý thông thường. Xuân Diệu đã từng có những câu thơ :
Cơm áo không đùa với khách thơ
Nghệ thuật có thiên hướng lãng mạn, tâm hồn con người phải sảng khoái, bình yên không lo nghĩ. Nhưng thực tiễn cho ta thấy rằng những người làm nghệ thuật và thẩm mỹ bị chi phối rất nhiều bởi yếu tố vật chất, khoảng trống nhỏ hẹp tù túng không chứa nổi đôi cánh luôn muốn tung bay trên khung trời thẩm mỹ và nghệ thuật của họ .

Kiệt tác của lòng trắc ẩn, sự hi sinh và nghệ thuật vị con người

“ Bồ nhìn ra ngoài hành lang cửa số xem, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng trên tường ấy. Bồ có đặt nghi vấn tại sao nó không khi nào bay lất phất khi có gió thổi không ? Cưng ơi, đó là siêu phẩm của ông Bơ-men đấy, ông đã vẽ nó vào đúng đêm chiếc lá cuối cùng rơi rụng … ”

Nam cao từng nói: “Một tác phẩm thật giá trị, phải vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người. Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi. Nó ca tụng lòng thương, tình bác ái, sự công bình…Nó làm cho người gần người hơn”. Điều này một lần nữa được khẳng định lại trong tác phẩm “Chiếc lá cuối cùng”. Một tác phẩm có giá trị là một tác phẩm được sinh ra từ sự hi sinh cao cả của tác giả, từ tâm hồn trong sáng và giàu tình yêu thương, kết hợp với sự tác động mạnh của nó lên con người. Bơ-men, người hoạ sĩ già, cũng là nhân vật được tác giả Chiếc lá cuối cùng dành cho những dòng văn ưu ái, trân trọng. Ông đã dành những giây phút cuối cùng của cuộc đời mình để vẽ nên chiếc lá thường xuân – một kiệt tác nghệ thuật mang tên sự sống. 

Kiệt tác của lòng trắc ẩn, sự hi sinh và nghệ thuật vị con người

Tiếc thay, khi bác triển khai xong xong tác phẩm cũng là lúc bác phải vĩnh biệt cõi đời. Sự ra đi của bác chỉ là sự ra đi của xác thịt, còn tâm hồn của bác thì chắc như đinh sẽ còn kết tủa lại mãi với thời hạn. Kiệt tác ấy chính là hiệu quả của sự tích lũy tổng hòa hơn 40 năm cầm cọ, là sự dồn tụ cao độ của cái tâm và tài trong đời nghệ sĩ. Đến đây thì ông đã thực thi được tham vọng, khát vọng cháy bỏng của mình từ trước. Chiếc lá thông thường lại được coi là một siêu phẩm bởi nó đã cứu sống được một con người. Chiếc lá đã đem lại hy vọng trong Giôn-xi, cô khởi đầu khát khao được sống mà can đảm và mạnh mẽ đương đầu với bệnh tật. Không còn hình dáng của một bệnh nhân ủ rũ, sức sống mới được thổi bùng lên trong nhân vật. Sự tác động ảnh hưởng của bức tranh lên nhân vật là dẫn chứng rõ ràng nhất cho lời khẳng định chắc chắn thẩm mỹ và nghệ thuật sinh ra là vì con người, vì để làm đẹp cho đời sống nên nó mới sống sót .

Hình tượng chiếc lá cuối cùng

Chiếc lá thường xuân là hình ảnh mang tính hình tượng xuyên suốt cả bài. Nó tượng trưng cho quy trình phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật. Để vẽ lên được chiếc lá, cụ Bơ – men đã phải đứng trong trời bão lớn, gió mạnh, hi sinh cả tính mạng con người để hoàn toàn có thể triển khai xong nó. Quá trình tạo ra một tác phẩm không phải đơn thuần, đi qua những mưa và bão của cuộc sống, chắt lọc từ hồn của đất trời, gạn đục khơi trong chỉ giữ lại những điều xinh xắn nhất, nhân văn nhất, từ đó mới ra được một tác phẩm. “ Chiếc lá cuối cùng ” dành những dòng văn trân quý nhất cho tác phẩm của cụ Bơ-men, khi sự sinh ra của nó đã đánh đổi bằng cả một đời người .

Chiếc lá cuối cùng là hình ảnh ẩn dụ cho thẩm mỹ và nghệ thuật chân chính. “ Chiếc lá cuối cùng ” không chỉ là câu truyện, nó còn là bài học kinh nghiệm cho những người đang phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật, dạy họ làm ra những tác phẩm bằng cả trái tim. Sức mạnh của nghệ thuật và thẩm mỹ chân chính vô cùng lớn, nó tác động ảnh hưởng can đảm và mạnh mẽ đến nhận thức của con người, và trái tim của họ. Tác giả hoàn toàn có thể đã mất nhưng những đứa con ý thức của họ thì còn sống mãi trong tâm hồn của những người ở lại. Với ” Chiếc lá cuối cùng “, O. Hen-ri đã gởi lại cho thế hệ sau bức thông điệp viết trên màu xanh của lá cây : hãy yêu dấu con người, hãy vì sự sống của con người. Đó là lẽ sống sót cao nhất của thẩm mỹ và nghệ thuật vì con người .
Cái chằng chịt, nhập nhằng của vật chất không làm dập tắt đi cái đẹp của nghệ thuật và thẩm mỹ mang tên sự sống. Tác phẩm là lời chứng minh và khẳng định chắc như đinh rằng nghệ thuật và thẩm mỹ sinh ra là vì con người, Giao hàng những lí tưởng cao đẹp của họ. Chiếc lá cuối cùng sẽ là lựa chọn tuyệt vời và hoàn hảo nhất cho những ai yêu thích giọng văn nhẹ nhàng, đơn giản và giản dị nhưng tầng ý nghĩa lại sâu xa, khơi gợi nhiều xúc cảm .
Thảo Nguyên

Source: https://iseo1.com
Category: Review

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *