Giai đoạn phạm tội chưa đạt trong Bộ luật hình sự Việt Nam

Căn cứ quy định trên có thể rút ra các dấu hiệu xác định trường hợp phạm tội chưa đạt như sau:

Dấu hiệu thứ nhất:

Trong trường hợp phạm tội chưa đạt, người phạm tội đã mở màn thực thi tội phạm, biểu lộ ở việc người phạm tội đã triển khai những hành vi khách quan trong cấu thành tội phạm được lao lý tại điều luật đơn cử của Bộ luật hình sự. Đây là tín hiệu phân biệt giữa tiến trình phạm tội chưa đạt với quy trình tiến độ chuẩn bị sẵn sàng phạm tội :

Ví dụ, đã thực hiện các hành vi đâm, chém, bắn… trong các vụ án về tội giết người; hoặc đã thực hiện được những hành vi đi liền trước hành vi khách quan đó như là vung dao chém, giương súng bắn nhưng chưa kịp chém, chưa kịp bắn thì bị người khác ngăn lại.

Dấu hiệu thứ hai:

Trong phạm tội chưa đạt, người phạm tội không thực thi được tội phạm đến cùng. Thuật ngữ “ không triển khai được đến cùng ” ở đây không có nghĩa là không thực thi được hiệu quả sau cuối mà người phạm tội đã đặt ra mà phải được hiểu là hành vi phạm tội mà người phạm tội thực thi đã không thỏa mãn nhu cầu hết những tín hiệu thuộc mặt khách quan của tội phạm đơn cử được lao lý tại điều luật Phần những tội phạm của Bộ luật hình sự .

Ví dụ, người phạm tội giết người mong muốn giết chết nạn nhân nhưng mới chỉ gây thương tích; người phạm tội trộm cắp tài sản mong muốn chiếm đoạt được tài sản nhưng đang bê tài sản, chưa ra được khỏi nhà đã bị chủ nhà phát hiện và bắt giữ….

Dấu hiệu của trường hợp phạm tội chưa đạt “ chưa triển khai được đến cùng ” tội phạm là tín hiệu giúp phân biệt giữa trường hợp phạm tội chưa đạt với trường hợp tội phạm hoàn thành xong .

Đối với các tội phạm có cấu thành tội phạm vật chất, nghĩa là có dấu hiệu hậu quả trong mặt khách quan của tội phạm thì “không thực hiện được đến cùng” tội phạm có nghĩa là hành vi phạm tội chưa gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội như dấu hiệu hậu quả được quy định trong cấu thành tội phạm đó. Ví dụ, muốn giết nạn nhân nhưng chưa tác động được vào cơ thể nạn nhân (chém trượt) hoặc mới gây thương tích cho nạn nhân. Trong trường hợp này, mặc dù hành vi đã gây thương tích là đã gây ra một thiệt hại nguy hiểm, xâm phạm sức khỏe của nạn nhân nhưng thiệt hại đó không phải là hậu quả, dấu hiệu của tội giết người. Dấu hiệu hậu quả trong tội giết người phải là “gây chết người”.

Đối với những tội có cấu thành hình thức, nghĩa là cấu thành tội phạm chỉ có tín hiệu hành vi, không có tín hiệu hậu quả trong mặt khách quan của tội phạm, thì hành vi “ không triển khai được đến cùng ” tội phạm được hiểu là hành vi đã triển khai của người phạm tội chưa thỏa mãn nhu cầu hết tín hiệu hành vi trong mặt khách quan của tội phạm đó .

Ví dụ, để thực hiện việc hiếp dâm, người phạm tội đã dùng vũ lực vật ngã nạn nhân nhưng chưa kịp giao cấu thì bị bắt giữ. Trong trường hợp này, hành vi phạm tội chưa thỏa mãn hết dấu hiệu hành vi hiếp dâm được mô tả tại khoản 1 Điều 141 BLHS 2015, trong đó quy định hành vi khách quan của tội hiếp dâm là “dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu với nạn nhân trái với ý muốn của nạn nhân”, nghĩa là hành vi thực tế mà người phạm tội thực hiện chưa thỏa mãn hết dấu hiệu “giao cấu” trong hành vi khách quan được quy định tại điều khoản cụ thể của BLHS.

Dấu hiệu thứ ba:

Trong trường hợp phạm tội chưa đạt, người phạm tội không triển khai được đến cùng tội phạm là do những nguyên do ngoài ý muốn của người phạm tội .

Khi đã bắt tay vào việc thực hiện tội phạm với lỗi cố ý trực tiếp, người phạm tội mong muốn thực hiện được đến cùng hành vi phạm tội của mình.

Ví dụ, mong muốn giết chết nạn nhân trong trường hợp có ý định giết người; mong muốn chiếm đoạt được tài sản trong trường hợp trộm cắp tài sản; mong muốn thực hiện được hành vi giao cấu trong trường hợp hiếp dâm…. Tuy nhiên, không phải bao giờ người phạm tội cũng thực hiện được hết ý định phạm tội của mình. Việc không thực hiện được đến cùng tội phạm của người phạm tội có thể do những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của người đó, như do nạn nhân tránh được, chống cự lại được; do người khác can thiệp, bảo vệ nạn nhân; do sai lầm của người phạm tội trong việc đánh giá đối tượng tác động, công cụ, phương tiện, phương pháp thủ đoạn thực hiện tội phạm nên hành vi không gây ra được kết quả như người đó mong muốn…

  • Các loại tội phạm chưa đạt

Căn cứ vào những tiêu chuẩn khác nhau, những trường hợp phạm tội chưa đạt được phân thành những loại khác nhau .

  • Căn cứ vào mục tiêu triển khai của hành vi phạm tội gồm : Phạm tội chưa đạt chưa triển khai xong và phạm tội chưa đạt hoàn thành xong .
  • Phạm tội chưa đạt chưa hoàn thành xong là trường hợp phạm tội chưa đạt, trong đó người phạm tội chưa thể thực thi được hết những hành vi mà người đó cho là thiết yếu để triển khai xong tội phạm do những nguyên do khách quan ngoài ý muốn của người đó. Ví dụ, muốn giết người, người phạm tội mới chém gây thương tích nạn nhân, định chém tiếp thì bị bắt giữ. Trong trường hợp này, người phạm tội biết rõ hành vi của mình chưa đủ để gây ra cái chết của nạn nhân .
  • Phạm tội chưa đạt triển khai xong là trường hợp phạm tội chưa đạt, trong đó người phạm tội cho rằng đã triển khai được hết hành vi mà người đó cho là thiết yếu để triển khai xong tội phạm nhưng tội phạm chưa triển khai xong được là do những nguyên do khách quan ngoài ý muốn của người đó. Ví dụ, để thực thi dự tính giết người, người phạm tội đã chém nhiều nhát vào người nạn nhân. Cho rằng nạn nhân không chết do được phát hiện và đưa đi cấp cứu kịp thời .
  • Căn cứ vào nguyên do khách quan đặc biệt quan trọng ngoài ý muốn của người phạm tội dẫn đến việc chưa đạt, phạm tội chưa đạt được phân thành phạm tội chưa đạt vô hiệu để phân biệt với những trường hợp phạm tội chưa đạt thường thì khác .

Phạm tội chưa đạt vô hiệu là trường hợp phạm tội chưa đạt, trong đó do sai lầm đáng tiếc trong việc nhìn nhận về đối tượng người dùng ảnh hưởng tác động, công cụ, phương tiện đi lại thực thi tội phạm của người phạm tội nên tội phạm không thực thi được đến cùng ( tội phạm không triển khai xong được ). Có thể xảy ra những trường hợp sau :

Một là, người phạm tội sai lầm trong việc đánh giá đối tượng tác động nên hoặc là không có đối tượng tác động (phá két đựng tiền của cơ quan nhưng tiền đã được chuyển đi nơi khác) hoặc đối tượng không có những đặc tính người phạm tội tưởng là có. Vid dụ: nổ súng vào một xác chết, tưởng là người đang ngủ; đưa hối lộ nhầm cho người không có chức vụ, quyền hạn,…)

Hai là, người phạm tội nhìn nhận sai lầm đáng tiếc về tính năng, tính năng của những công cụ, phương tiện đi lại mà mình sử dụng, cho rằng công cụ, phương tiện đi lại mà mình sử dụng sẽ đạt được hiệu quả nào đó nhưng không đạt được tác dụng đó. Ví dụ : bắn, ném lựu đạn để thực thi dự tính giết người nhưng đạn, lựu đạn không nổ ; đầu độc người khác bằng thứ bột vô hại nhưng lại tưởng là thuốc độc … .
Về nguyên tắc, người thực hiện hành vi phạm tội chưa đạt vô hiệu vẫn phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự .
Công ty Luật TNHH Sao Sáng với đội ngũ luật sư, nhân viên tương hỗ pháp lý có nhiều năm kinh nghiệm tay nghề, chúng tôi luôn sẵn sàng chuẩn bị giải đáp những vướng mắc những câu hỏi tương quan đến mọi nghành nghề dịch vụ, để tư vấn cho Quý khách hàng có những phương hướng tối ưu và hiệu suất cao. Trân trọng Kính chào !

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *