Tại sao ta nói xấu người khác?

Tại sao ta nói xấu người khác?

1 tháng 5 2010Gordon BrownChụp lại hình ảnh ,

Brown: “Tôi xin lỗi nếu tôi đã nói bất kỳ điều gì xúc phạm”

Thủ tướng Anh Gordon Brown bị bắt quả tang làm một điều mà không mấy người dám khẳng định là chưa từng làm – nói xấu người khác sau lưng. Nhà tâm lý học Geoff Beattie giải thích tại sao con người lại thích nói xấu sau lưng.

Tôi xem đoạn tường thuật về việc ông Brown nói một người dân tại Rochdale là ‘ tư tưởng hẹp hòi ‘ với cảm xúc vô cùng thú vị và một nụ cười mà tôi biết đã nở ra khắp khuôn mặt tôi .Dù gì thì ông cũng đã ném viên đá tiên phong, mở đường cho tất cả chúng ta tìm hiểu và khám phá tại sao ta hay nói xấu người khác .Hãy tưởng tượng bạn vừa có một cuộc đối thoại căng thẳng mệt mỏi, thậm chí còn cảm thấy phần nào bị tiến công, bạn đã cố gắng nỗ lực để giữ thái độ lịch sự và trang nhã suốt cuộc trò chuyện, và giờ đây ” cuộc tiến công ” đã kết thúc, bạn chỉ còn những người bạn an toàn và đáng tin cậy ở bên cạnh. Bạn sẽ cảm thấy tự do hơn và bắn ra vài lời nhận xét. Đây là tích tắc bạn không toan tính, diễn đạt đúng chuẩn cảm xúc của mình .Tôi còn nhớ cách đây ít lâu tôi đang ở trong một cuộc phỏng vấn tại studio của một đài truyền hình, người phỏng vấn tôi rõ ràng tự cho mình là người mưu trí và biết cách moi tin .Một người bạn tới studio cùng tôi và ngồi ở ghế người theo dõi, mong đợi tôi sẽ tỏa sáng trong cuộc phỏng vấn, nhưng một vài câu hỏi khó hơn tôi tưởng .Cuối cùng, người phỏng vấn và tôi bắt tay lịch sự và trang nhã, tôi còn nhớ khi đó tôi đã nói với anh ta rằng ” tuyệt lắm, cảm ơn ông đã phỏng vấn, có câu hỏi gì lần sau cứ gọi tôi. “Rồi tôi quay sang người bạn và vừa nghiến răng vừa nói : ” thằng củ chuối. “Người đảm nhiệm âm thanh bước đến chỗ tôi, nháy mắt rồi tháo chiếc microphone vẫn đang bật ra khỏi ngực áo tôi .Anh nói nhỏ : ” Tôi đồng ý chấp thuận với ông “, tôi đỏ mặt vì bị bắt quả tang, mặc dầu không phải bởi chính người được tôi phong cho chức ” thằng củ chuối. “Trong một chừng mực nào đó, tổng thể tất cả chúng ta đều đã làm vậy, và nhiều lúc ta bị bắt quả tang .Hãy nghĩ đến lúc ta nhận được một bức email và gửi tiếp đến cho một người bạn và viết chêm vào vài lời nói xấu người viết bức email, và vừa gửi đi thì ta chợt nhận ra ta đã ấn nút ‘ Trả lời ‘ chứ không phải nút ‘ Gửi tiếp ‘ .Bà Duffy bị Gordon Brown gọi là có "tư tưởng hẹp hòi"Chụp lại hình ảnh ,

Bà Duffy bị Gordon Brown gọi là có “tư tưởng hẹp hòi”

Nhà xã hội học Erving Goffman đã từng nói đến hành vi xã hội khi con người biết cần phải đóng kịch, và họ cũng biết đâu là sân khấu nơi họ có người theo dõi và đâu là khu hậu trường, nơi họ không bị công chúng soi mói. Và việc ông Brown gọi người phụ nữ nọ là có ‘ tư tưởng hẹp hòi ‘ chỉ là hành vi thường thì nơi hậu trường .

Lòng sĩ diện bị chà đạp

Vậy đâu là nguyên do tâm ý của quy trình đáng xấu hổ nhưng khá thông dụng này ?Nó một phần chỉ là sự giải tỏa. Bạn bị đặt dưới áp lực đè nén tâm ý và khi nguồn gốc của áp lực đè nén đó biến đi, bản cám thấy stress được giải tỏa mà thường thì, quy trình này được biểu lộ bằng một lời nhận xét không được tâm lý chín chắn .Nhưng tất yếu đó không phải là toàn bộ .Một phần của động lực tâm ý đằng sau hành vi này là sự lấy lại sự sĩ diện cho bản thân nếu trước đó ta vừa bị tiến công. Tự trọng bị tổn thương thường được cứu chữa trong trường hợp này bằng cách làm tổn thương hình tượng của kẻ vừa tiến công – ví dụ điển hình như gọi một người là có ” tư tưởng hẹp hòi ” .Nhưng ngoài những còn phải kể đến một thước đo nữa của quy trình .Đây là mặt xã hội của quy trình, nó thường là một cách để tăng cường quan hệ với người mà ta thổ lộ với. Vì vậy, khi tôi rỉ tai ” thằng củ chuối ” với người bạn trong studio, thực ra tôi đã thổ lộ với người này một tâm lý rất riêng tư của cá thể tôi. Ông Brown khi thốt ra phản hồi này tại Rochdale hoàn toàn có thể chỉ đang bộc lộ sự thân thiện với nhân viên cấp dưới bên trong xe xe hơi, san sẻ một tâm lý, cùng đoàn kết với người đồng nghiệp để chống lại ” rình rập đe dọa. “

Mạng lưới ‘buôn chuyện’

Suy cho cùng thì việc san sẻ tâm lý cá thể nhằm mục đích tăng cường quan hệ giữa những cá thể là phương pháp mà con người sử dụng liên tục, và nó tạo cơ sở cho sự hình thành những mạng lưới trao đổi chuyện tầm phào. Thông thường người ta san sẻ với nhau những điều xấu đi về một người khác, và trong hầu hết những trường hợp việc chọn bạn ‘ buôn chuyện ‘ cũng quan trọng ngang với việc chọn đối tượng người tiêu dùng để nói xấu .Nguyên cứu của nhà tâm ý về tiến hóa, Robin Dunbar, cho thấy ‘ buôn chuyện ‘ được cho phép tất cả chúng ta liên kết với những người khác. Quá trình nói xấu luôn luôn có một độ rủi ro đáng tiếc nhất định vì tất cả chúng ta cần biết chắc là người bạn ‘ buôn chuyện ‘ của mình cũng có cùng quan điểm về đối tượng người dùng đang bị nói xấu .Theo ông Beattie, những người tham gia Big Brother chỉ có mỗi việc nói xấu nhauChụp lại hình ảnh ,Theo ông Beattie, những người tham gia Big Brother chỉ có mỗi việc nói xấu nhau

Tôi đã chứng kiến hành vi này ở mức độ cực điểm trong chương trình Big Brother của Channel 4.

Trong chương trình này, hầu hết những người tham gia chương trình đều nói xấu lẫn nhau. Điều quan trọng so với họ là tự đặt mình vào một vị trí nhất định trong thứ hạng quan hệ, họ chẳng có nhiều người mà họ cùng biết đến để nói xấu, vì thế họ chỉ hoàn toàn có thể nói xấu lẫn nhau .Vậy có phải ông Brown đang tìm cách tăng cường quan hệ với nhân viên cấp dưới khi nói lời nhận xét này ? Tôi không nghĩ vậy. Hành vi này trọn vẹn bắt nguồn từ thói quen trách cứ người khác, quyền lực tối cao, và thứ tự trong cỗ máy quyền lực tối cao, cũng như thói quen làm mình làm mẩy mà 1 số ít người có quyền vẫn hay có .Tôi chắc rằng tôi không phải là người duy nhất đã lẩm bẩm một câu chửi thề khi tận mắt chứng kiến hành vi của ngài thủ tướng trên truyền hình. Nhưng ở đây, kể cả tôi có bị bắt quả tang chửi thề, tôi cũng chẳng chăm sóc. Nhưng David Cameron và Nick Clegg hãy cẩn trọng. Tai nạn này hoàn toàn có thể xảy ra với bất kể ai .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *