Bàn về thẩm quyển ra lệnh tạm giam theo quy định tại khoản 3 Điều 278 BLTTHS

Tạm giam là giải pháp ngăn ngừa được lao lý trong Bộ luật Tố tụng hình sự ( BLTTHS ) nhằm mục đích bảo vệ cho việc tìm hiểu, truy tố, xét xử, thi hành án. Tạm giam có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác làm việc đấu tranh, phòng chống tội phạm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân ; tạm giam là một giải pháp nghiêm khắc, nhằm mục đích cách ly người phạm tội một thời hạn nhất định để hạn chế người bị tạm giam một số ít quyền con người, quyền công dân như quyền cư trú, quyền đi lại …Trong khoanh vùng phạm vi bài viết này, người viết nêu lên hai quan điểm khác nhau về thẩm quyền ra lệnh tạm giam theo pháp luật tại khoản 3 Điều 278 BLTTHS .

I.  Các quy định thời hạn tạm giam trong giai đoạn xét xử sơ thẩm.

Điều 277. Thời hạn chuẩn bị xét xử

1. Trong thời hạn 30 ngày so với tội phạm ít nghiêm trọng, 45 ngày so với tội phạm nghiêm trọng, 02 tháng so với tội phạm rất nghiêm trọng, 03 tháng so với tội phạm đặc biệt quan trọng nghiêm trọng kể từ ngày thụ lý vụ án, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử phải ra một trong những quyết định hành động :
a ) Đưa vụ án ra xét xử ;
b ) Trả hồ sơ để nhu yếu tìm hiểu bổ trợ ;
c ) Tạm đình chỉ vụ án hoặc đình chỉ vụ án .
Đối với vụ án phức tạp, Chánh án Tòa án hoàn toàn có thể quyết định hành động gia hạn thời hạn chuẩn bị sẵn sàng xét xử nhưng không quá 15 ngày so với tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, không quá 30 ngày so với tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt quan trọng nghiêm trọng. Việc gia hạn thời hạn chuẩn bị sẵn sàng xét xử phải thông tin ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp .
2. Đối với vụ án được trả lại để nhu yếu tìm hiểu bổ trợ thì trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận lại hồ sơ, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử phải ra quyết định hành động đưa vụ án ra xét xử. Trường hợp phục sinh vụ án thì thời hạn sẵn sàng chuẩn bị xét xử theo thủ tục chung quy định tại Bộ luật này kể từ ngày Tòa án ra quyết định hành động hồi sinh vụ án .
3. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có quyết định hành động đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa xét xử ; trường hợp vì nguyên do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan thì Tòa án hoàn toàn có thể mở phiên tòa xét xử trong thời hạn 30 ngày .
Điều 278. Áp dụng, đổi khác, hủy bỏ giải pháp ngăn chăn, giải pháp cưỡng chế .

1. Sau khi thụ lý vụ án, Thẩm phán chủ toạ phiên tòa quyết định việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế, trừ việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp tạm giam do Chánh án, Phó Chánh án Tòa án quyết định.

2. Thời hạn tạm giam để chuẩn bị sẵn sàng xét xử không được quá thời hạn chuẩn bị sẵn sàng xét xử lao lý tại khoản 1 Điều 277 của Bộ luật này .
3. Đối với bị cáo đang bị tạm giam mà đến ngày mở phiên tòa xét xử thời hạn tạm giam đã hết, nếu xét thấy cần liên tục tạm giam để triển khai xong việc xét xử thì Hội đồng xét xử ra lệnh tạm giam cho đến khi kết thúc phiên tòa xét xử .
Như vậy, theo lao lý tại khoản 2 và khoản 3 Điều 278 BLTTHS thì thời hạn tạm giam trong tiến trình sẵn sàng chuẩn bị xét xử không được quá thời hạn sẵn sàng chuẩn bị xét xử. Đối với bị cáo đang bị tạm giam mà đến ngày mở phiên toà thời hạn tạm giam đã hết, nếu xét thấy cần liên tục tạm giam để hoàn thành xong việc xét xử thì Hội đồng xét xử ( HĐXX ) ra lệnh tạm giam cho đến khi kết thúc phiên toà .

II. Một số ý kiến  trong thực tiễn áp dụng:

Theo pháp luật tại khoản 3 Điều 278 BLTTHS : “ Đối với bị cáo đang bị tạm giam mà đến ngày mở phiên toà thời hạn tạm giam đã hết, nếu xét thấy cần liên tục tạm giam để hoàn thành xong việc xét xử thì Hội đồng xét xử ra lệnh tạm giam cho đến khi kết thúc phiên toà ”. Theo lao lý này thực tiển vận dụng có hai loại quan điểm như sau :
Ý kiến thứ nhất cho rằng : Việc ra lệnh tạm giam so với bị cáo đang bị tạm giam mà đến ngày mở phiên toà thời hạn tạm giam đã hết, nếu xét thấy cần liên tục tạm giam để triển khai xong việc xét xử thì thẩm quyền của Hội đồng xét xử .
Ý kiến thứ hai cũng là quan điểm của người viết : Nếu Hội đồng xét xử đang thực thi xét xử vụ án mà thời hạn tạm giam bị cáo đã hết, nếu xét thấy cần liên tục tạm giam để hoàn thành xong việc xét xử thì thẩm quyền ra lệnh tạm giam bị cáo trong trường hợp này của Hội đồng xét xử. Còn những trường hợp khác thì thẩm quyền của Chánh án Tòa án .

Trên đây là hai ý kiến khác nhau về việc tạm giam bị cáo theo quy định tại khoản 3 Điều 278 BLTTHS. Do đó, người viết rất mong nhận được các ý kiến trao đổi của các đồng nghiệp và bạn đọc để việc nhận thức pháp luật được áp dụng thống nhất./.

Văn Công Dần
Tòa án nhân dân tỉnh ĐắkLắk .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.